Dünya Bankı dünən dərc olunmuş proqnozlarında yüksək borclanma xərcləri və geosiyasi gərginliklərin təsiri ilə qlobal iqtisadiyyatın 2024-cü ilə qədər olan 5 illik dövrdə son 30 ilin ən pis performansına doğru getdiyi barədə xəbərdarlıq edib.

Marja.az xəbər verir ki, qlobal iqtisadi artımın 2020-2024-cü illərdə orta hesabla 2,2 faiz olacağı gözlənilir ki, bu da 1990-1994-cü illərdəki ortalama 2,1 faizdən ən yavaş artımdır.

Bank 2024-cü il üçün ABŞ üçün artım gözləntisini 1,6 faizə yüksəldib. Çinin artım proqnozu 4,5 faiz, Avrozonanın artım proqnozu isə 0,7 faizdir.

Bank qlobal iqtisadi artımın keçən ilki 2,6 faizdən 2024-cü ildə 2,4 faizə enəcəyi gözləntisini saxlasa da, 2025-ci il üçün proqnozunu 2,7 faizə endirib.

“Geosiyasi gərginlik qısa müddətdə dünya iqtisadiyyatı üçün yeni təhlükələr yarada bilər”

Qlobal iqtisadiyyatın bir il əvvələ nisbətən daha yaxşı yerdə olduğuna diqqət çəkən hesabatda, qlobal tənəzzül riskinin böyük ölçüdə ABŞ iqtisadiyyatının gücü sayəsində azaldığı, lakin artan geosiyasi gərginliyin dünya iqtisadiyyatı üçün qısamüddətli yeni təhlükələr yarada biləcəyi vurğulanıb. 

Hesabatda bir çox inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar üçün orta müddətli perspektivin əksər əsas iqtisadiyyatlardakı artım, yavaşlayan qlobal ticarət və onilliklərdə müşahidə olunan ən sərt maliyyə şərtləri səbəbiylə "qaraldığı" qeyd olunub.

Hesabatda bu il qlobal ticarət artımının pandemiyadan əvvəlki 10 ilin orta göstəricisinin yalnız yarısı qədər olacağı və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlar üçün borclanma xərclərinin yüksək olaraq qalacağı və inflyasiyaya uyğunlaşdırılmış qlobal faiz dərəcələrinin yüksək olacağı ehtimal edildiyi qeyd edilib. 

İnkişaf etmiş ölkələr üzrə iqtisadi artım prooqnozu 1,2 faizdir

Hesabatda bu il inkişaf etməkdə olan ölkələrin 3,9 faiz, aşağı gəlirli ölkələrin 5,5 faiz, inkişaf etmiş ölkələrin isə 1,2 faiz artacağı bildirilir. 

Hesabatda, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və 2030-cu ilə qədər digər əsas qlobal inkişaf məqsədlərinə nail olmaq üçün inkişaf etməkdə olan ölkələrin hər il təxminən 2,4 trilyon dollar investisiya artırması lazım olduğu vurğulanıb.

Hesabatda ABŞ-ın 2023-cü ildə 2,5 faiz, bu il 1,6 faiz, gələn il isə 1,7 faiz, Yaponiyanın isə müvafiq olaraq 1,8 faiz, 0,9 faiz və 0,8 faiz artacağı təxmin edilir. 

Çinin ötən il artımının 5,2 faiz olacağı qeyd edilib, 2024-cü ildə 4,5 faiz, 2025-ci ildə isə 4,3 faiz olacağı təxmin edilir.

“Yavaş iqtisadi artım məşğulluq yaratmağı çətinləşdirir”

Hesabatı şərh edən Dünya Bankı Qrupunun prezidenti Ajay Banqa yoxsulluğun azaldılmasının və rifahın yayılmasının ən etibarlı yolunun məşğulluqdan keçdiyini vurğulayaraq, yavaş iqtisadi artımın məşğulluğun yaradılmasını çətinləşdirdiyini qeyd edib.

Banqa, "Böyümə proqnozlarının dəyişə bilməsini nəzərə almaq vacibdir. Vəziyyəti geri qaytarmaq imkanımız var, lakin bu, hamımızdan birlikdə işləməyi tələb edəcək" deyib.

Dünya Bankı Qrupunun baş iqtisadçısı və baş vitse-prezidenti Indermit Gill, dünya iqtisadiyyatının qeyri-sabit vəziyyətdə olduğunu bildirərək, yüksək faiz dərəcələri səbəbindən inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda borc təzyiqlərinin artdığına diqqət çəkib.

Maliyyə zəifliklərinin artıq bir çox aşağı gəlirli ölkəni borc sıxıntısına sürüklədiyinə diqqət çəkən Gill, davamlı inkişaf məqsədlərinə çatmaq üçün tələb olunan maliyyə ehtiyaclarının hətta ən optimist proqnozlardan da çox yüksək olduğunu vurğulayıb.

Dünya Bankı Qrupunun baş iqtisadçı müavini Ayhan Köse, inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatların əksəriyyətinin zəif böyümə, davamlı yüksək inflyasiya və rekord borc səviyyələri ilə mübarizə aparmaqda çətinlik çəkdiyini qeyd edərək, "Bu iqtisadiyyatlardakı siyasətçilər maliyyə böhranının qarşısını almaq üçün təcili tədbirlər görməlidirlər", deyib.